Yutma Bozuklukları (Disfaji) ve Damak Yarıklığı nedir?
Bu alan, yeme ve içme kaslarının koordinasyon sorunlarını (disfaji) ve doğumsal dudak-damak yarıklıklarına bağlı nazal konuşma bozukluklarını kapsar.
Güvenli yutma; doğru kıvam, doğru pozisyon ve yutma kaslarının uyumlu çalışmasıyla mümkündür. Damak yarığı olan çocuklarda ise ameliyat sonrasında ağız içi hava akışının ve seslerin doğru üretiminin desteklenmesi gerekir.
Nasıl duyulur? Sık karşılaşılan örnekler
Disfaji ve Nazal Konuşma
İnme sonrası su içerken öksürme ya da akciğere kaçırma (aspirasyon) veya damak yetersizliğinden ötürü seslerin genizden çıkması.
Hangi durumlarda başvurmalısınız?
- Yemek ya da su içerken sık öksürme, boğulma hissi
- Lokmanın ağızda uzun süre kalması, yutmayı geciktirme
- Yemek sonrası seste “ıslak”, gargaralı bir tını
- Seslerin genizden (burundan) gelmesi, dudak-damak yarığı öyküsü
Terapi sürecimiz
- 01
Yutma değerlendirmesi
Ağız-yüz yapıları ve yutma fazları incelenerek güvenli kıvam ve pozisyon belirlenir.
- 02
Egzersiz ve manevralar
Yutma kaslarını güçlendiren egzersizler ve güvenli yutma teknikleri öğretilir.
- 03
Rezonans terapisi
Yarık dudak-damak sonrası ağız içi basınç ve doğru hava akışı çalışılır.
Sık sorulan sorular
Yutma bozukluğunda hangi uzmanlarla birlikte çalışılır?
Yutma bozuklukları çoğu zaman hekim (nöroloji, KBB, gastroenteroloji), diyetisyen ve dil ve konuşma terapistinin birlikte çalışmasını gerektirir. Gerekli görüldüğünde ileri tetkik için hekime yönlendirme yapılır.
Damak yarığı ameliyatı sonrası konuşma terapisi gerekir mi?
Ameliyat sonrasında birçok çocukta seslerin genizden gelmesi ya da bazı seslerin üretiminde güçlük görülebilir. Konuşma terapisi bu becerilerin gelişmesini destekler ve gerekirse cerrahi ekiple iş birliği içinde yürütülür.